داریوش آشوری

داریوش آشوری

داریوش آشوری زبان‌شناس، مترجم و نگارنده ایرانی، در تاریخ یازده مردادماه سال 1317 در تهران دیده به جهان گشود. وی در حوزه‌هایی از قبیل دانش‌های سیاسی، جامعه‌شناسی، زبان‌سنجی، فلسفه و زبان‌شناسی فعالیت نموده است. اولین اثر وی، با عنوان فرهنگ سیاسی، در دوره دانشجویی از او روانه بازار کتاب شد که تا امروز، با عنوان دانشنامه سیاسی، در کشور با محور علوم سیاسی در زمره کتب مرجع قرار دارد و تا امروز چیزی بالغ بر سی چاپ از آن ارائه گردیده ‌است. آشوری همچنین از پایه گذاران کانون نویسندگان کشور و نیز در زمره اعضای منتخب اولین مجمع دبیران آن بوده ‌است.
  •  به قلم: سید محمدرضا مسعودی علوی


داریوش آشوری زبان‌شناس، مترجم و نگارنده ایرانی، به تاریخ یازده مردادماه سال 1317 در تهران دیده به جهان گشود. وی در حوزه‌هایی از قبیل دانش‌های سیاسی، جامعه‌شناسی، زبان‌سنجی، فلسفه و زبان‌شناسی فعالیت نموده است.

او تحصیلات دوره دبیرستان خود را در آموزشگاه‌های البرز و دارالفنون پشت سر نهاد. در سنین نوجوانی در پی پیگیری نشریه‌های حزب توده بسیار بدان جریان متمایل گشت وی بعد از ماجرای کودتای 28 مرداد زمانی را در عضویت سازمان جوانان حزب توده به سر برد. با سپری شدن اندک زمانی از آن دوران به جبهه زحمتکشان ملت ایران (نیروی سوم) ملحق شد. 4 سال بعد از این عضویت یعنی به سال ۱۳۳۷ به دانشکده حقوق و علومِ سیاسی و اقتصادی دانشگاه تهران وارد شد و مدرک کارشناسی اقتصاد خود را به سال ۱۳۴۲ اخذ نمود. آشوری همان سال پذیرفته دوره دکتری اقتصاد در همان دانشکده شد اما آن را به اتمام نرساند. پیشه نگارش کتاب، ترجمه، و نیز به رشته تحریر در آوردن مقالات را نیز از همین سال‌ها آغاز نمود.

اولین اثر وی، با عنوان فرهنگ سیاسی، در دوره دانشجویی از او روانه بازار کتاب شد که تا امروز، با عنوان دانشنامه سیاسی، در کشور با محور علوم سیاسی در زمره کتب مرجع قرار دارد و تا امروز چیزی بالغ بر سی چاپ از آن ارائه گردیده ‌است. او در همان سالها در مرکز انتشارات فرانکلین در سمت ویراستار در دایرةالمعارف فارسی و بعدها در قسمت انتشارات شاغل شد.

او همچنین از پایه گذاران کانون نویسندگان کشور و نیز در زمره اعضای منتخب اولین مجمع دبیران آن بوده ‌است. آشوری سالیان دانشجویی را در عضویت مجمع اجراییه «جامعه سوسیالیست‌های نهضت ملی ایران» به پیشگامی خلیل ملکی بوده ‌است.

آشوری در سمت استاد دانشگاه حقوق و علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، مؤسسه شرق‌شناسی دانشگاه آکسفورد در بریتانیا، و دانشگاه زبان‌های خارجی توکیو از خود چهره‌ای ماندگار به ثبت رسانده است، او همچنین از اعضای مجمع مؤلفان واژه نامه فارسی در مرکز  واژه نامه دهخدا (متصل به دانشگاه تهران)، مجمع ویراستاران دانشنامه ایرانیکا (دانشگاه کلمبیا در نیویورک) و در زمره نگارندگان ایرانیکا بوده ‌است. داریوش آشوری با وقوع انقلاب اسلامی ایران به فرانسه مهاجرت کرد و تا امروز همانجا اقامت نموده است.

 

  • بررسی آثار

آشوری در حیطه دانش‌های اجتماعی و فلسفه نوین به گسترش زبان فارسی به لحاظ گستره لغات و پیشرفت شیوه نویسندگی کمک بسیار نموده است. او در نگاشته‌های خودش به استعمال لغاتی با ترکیبات بدیع و اختراعی از قبیل گفتمان، همه‌پرسی، آرمان‌شهر، رهیافت، هرزه‌نگاری، درس‌گفتار و ... پرداخته که سابق بر آن در فرهنگ فارسی قرینه‌ای بر آن یافت نشده بود.

فرهنگ علوم انسانی آشوری در بردارنده تعداد زیادی ترکیب و لغات مشتق بدیع به منظور توسعه ادب فارسی در حیطه دانش‌های انسانی و فلسفه ‌است. خواننده در بین نگاشته‌های او همواره قادر خواد بود به دوباره اندیشی ادب فارسی، شعر، تعاریف و مفهوم فرهنگ و نیز فرهنگ دانش‌های انسانی اشاره نمود.

 

  • معرفیآثار

در یک تقسیم بندی کلی میتوان آثار آشوری را در دو سطح تالیفات و نیز ترجمه ها از نظر گذراند:

   - تعریف ها و مفهوم فرهنگ (۱۳۸۰) (عنوان قبلی: فرهنگ شناخت)

   - عرفان و رندی در شعر حافظ (۱۳۷۹)

   - فرهنگ علوم انسانی (۱۳۷۴) (عنوان قبلی: واژگان فلسفه و علوم اجتماعی)

   - شعر و اندیشه (۱۳۷۷)

   - بازاندیشی زبان فارسی (۱۳۷۲)

   - ما و مدرنیّت (۱۳۷۶)

   - نگاهی به تاریخ، تمدن و فرهنگ چین

   - درآمدی به جامعه‌شناسی سیاسی

   - دانشنامه سیاسی- فرهنگ اصطلاحات و مکتبهای سیاسی (۱۳۷۳) (عنوان قبلی: فرهنگ سیاسی)

   - زبان باز (۱۳۸۷)

   - پرسه‌ها و پرسش‌ها (مجموعه مقالات) ۱۳۸۹

   - پروژه ملت‌سازی

   - اسطوره فلسفه در میان ما

 

آثار ترجمه

  - چنین گفت زرتشت، اثر نیچه

  - فراسوی نیک و بد اثر فردریش نیچه

  - تبارشناسی اخلاق اثر فردریش نیچه

  - غروب بت‌ها اثر فردریش نیچه

  - مکبث اثر ویلیام شکسپیر

  - تاریخ فلسفه، فردریک کاپلستون

  - آرمان‌شهر (یوتوپیا) اثر تامس مور

  - شهریار اثر ماکیاولی