چگونه فرزندان را به کتاب علاقمند کنیم؟

چگونه فرزندان را به کتاب علاقمند کنیم؟

اگر فرزندانی کتابخوان، می خواهید، بهتر است برنامه کتابخوانی پدر و مادر خانواده را در اولویت قرار دهید.

کودکان در فصل تابستان نیاز به مطالعه دارند. در میانه تابستان هستیم و نیمی از تعطیلات سپری شده است. این تعطیلات سه ماهه بسیاری از کودکان را تنبل می‌کند. در نتیجه درس خواندن دوباره در فصل پاییز برای آنان سخت خواهد بود. بنابراین مطالعه در فصل تابستان نیز باید جز فعالیت‌های کودکان مدرسه‌ای قرار گیرد.
 کودکانی که در طول تابستان کتاب می خوانند نسبت به کودکانی دیگر اطلاعات بیشتری دارند. این موضوع برای خانواده‌هایی که کودکانشان دچار اختلال گفتاری و نوشتاری هستند، بیشتر مهم است.
در فصل تابستان، فرزندان اوقات فراغت بیشتری دارند و  طبیعی است که کودکان غالبا به خواندن کتاب رغبتی نداشته باشند. در اینجا باید والدین فضا و شرایطی را فراهم سازند که فرزندشان به کتاب خواندن علاقمند شود.

ساده ترین روش ایجاد علاقه در کودکان، جایزه دادن است. می توان با دادن جوایزی مثل اسباب بازی، یا خرید وسایل مورد علاقه، آنها را به کتاب خواندن ترغیب کرد. البته باید در نظر گرفت که تحقیقات نشان داده است که کودکانی که خود به درس یا کتاب خواندن علاقمند هستند بدون جایزه نیز این کار را انجام می دهند. «ادوارد دِسی» نویسنده کتاب «چرا چنین کاری می کنیم» و استاد دانشگاه «روچستر» در این باره می گوید: «اگر به کودکان جایزه بدهید درس می خوانند اما باید بدانید در صورت قطع انجام این کار عکس العمل نشان خواهند داد و از کتاب دوری خواهند کرد. دریافت جایزه به کودکان یاد می دهد درس و کتاب را برای چیز دیگری و نه مفید بودن آن بخوانند.»

اما اگر جایزه دادن به کودکان بسیار بد است چرا همچنان در میان والدینی که از این موضوع اطلاع دارند بسیار رایج است؟

دکتر «بریگ»، استاد دانشگاه معتقد است جایزه دادن به کودکان ایرادی ندارد اما بهتر است برای تشویق کودکان از جوایز غیرنقدی استفاده کنیم؛ مثلاً به کودک خود بگوییم بعد از انجام این کار پدر او را برای بازدید از کتابخانه شهر به بیرون خواهد برد یا او می‌تواند پس از اتمام درس استراحت یا بازی کند. این جوایز غیرنقدی کودک را نیز دچار انتظارات بیشتر نمی‌کند.

البته دکتر «دسی» معتقد است بهتر است والدین وقتی برای خواندن کتاب به صورت گروهی با کودکان خود نیز داشته باشند و گاهی درباره یک کتاب خاص با هم گفت و گو کنند. این کار این پیغام را به کودکان می‌دهد که ما در کنار هم هستیم و در روند خواندن کتاب از یکدیگر پشتیبانی می‌کنید.»

پول و دیگر هدایای نقدی در کودک انگیزه می‌آفریند اما هیچ چیز به اندازه این موضوع اهمیت ندارد که کودک احساس کند کتابخوانی بخشی از زندگی یک خانواده است. رشوه دادن به کودکان آسان‌ترین راه برای ترغیب کودکان به کتابخوانی است و اغلب والدین برای آسان کردن کار خود از آن بهره می‌برند اما اگر واقعاً دوست دارید کودکان باسوادی داشته باشد بهتر است برنامه کتابخوانی پدر و مادر خانواده را در اولویت قرار دهید.

برای اینکه کتاب خوانی بخشی از زندگی خانواده شود؛ سعی کنید هر روز یا لااقل هفته ای چند بار برای کودکتان کتاب بخوانید. کتابهایی انتخاب کنید که با سطح علایق کودکتان تناسب داشته و ظاهر زیبا و تصاویر جذابی داشته باشند.

  اولین کتابهای کودک باید کوتاه و فقط دارای چند صفحه باشند. همچنین باید حاوی تصاویر بزرگی با جزئیات اندک باشد. کتابهایی انتخاب کنید که واژگان آنها برای کودک قابل فهم باشد. اگر در جوی آرام و راحت برای کودکتان کتاب بخوانید، او لذت بیشتری خواهد برد.
کودکتان را تشویق کنید به چیزهایی که در تصاویر هستند توجه کند و اتفاقات بعدی را حدس بزند و با انجام اینکارها او را تشویق کنید. اگر کودکتان درخواست کرد، کتاب را مجددا برایش بخوانید. بهترین راه برای سنجش علاقه کودکتان به یک کتاباین است که او چقدر در مورد آن صحبت می کند و چند بار سراغ آن کتاب می رود.

حتی زمانی که خود کودک توانایی کتاب خواندن را پیدا کرد، از کتاب خواندن برای او دست برندارید. با این کار، کودک شما هنوز از اینکه کی تواند از مصاحبت نزدیک با شما برخوردار باشد، لذت می برد.
 به کودکتان یاد بدهید از کتابها مواظبت کند، آنها را تمیز و مرتب نگه دارد، و داخل آنها خط نکشد.کتابها را در اتاق کودکتان روی قفسه های کوتاه بچینید، اینکار او را تشویق می کند که کتابها را مرور کند و از نظر بگذراند. ترتیبی اتخاذ کنید که همیشه کتابهای متنوعی دم دست وجود داشته باشد.