شرحی بر  دو جلدی «در پی آن آشنا»

شرحی بر دو جلدی «در پی آن آشنا»

«در پی آن آشنا» نوشته ادیب دانشور کاشان، دکتر «محمد راستگو» برگ زرین دیگری بر شرح و تفسیر دیوان خواجه شیراز است.

به قلم: علیرضا سبزیی

کاشان

اسفند 95 کاشان 

حد همین است سخندانی و شیوایی را

سال ها پس از عتاب (حافظ بس) استاد امیری فیروز کوهی و بعد از انبوهی از شرح ها و داستان سرایی ها و افسانه و اسطوره سازی در مورد حضرت حافظ، پس از تلاش برای احضا‌‌‌‌ر روح حافظ برای شرح مشکلات دیوانش ( در کتاب عجیب و غریب کلک خیال انگیزه پرویز اهور) و پس از کوهی از تصحیح دیوانش از تصحیح مافوق ذوقی احمد شاملو گرفته تا تصحیح استادانه هوشنگ ابتهاج طی چند سال اخیر، شاهد تلاش های مبارکی در شرح و تفسیر دیوان خواجه شیراز بوده‌ایم. کتاب مکتب حافظ استاد «منوچهر مرتضوی»، «یادداشت های حافظ» دکتر سیروس شمیسا و کتاب نفیس «شرح شوق» دکتر سعید حمیدیان که به حق جز ماندگارترین آثار این حوزه است؛ کتاب مستطاب «در پی آن آشنا» نوشته ادیب دانشور شهرمان دکتر «محمد راستگو» برگ زرین دیگری بر این کارنامه نه چندان پر برگ افزود. استادی که بدون جنجال های رایج محافل ادبی و دانشگاهی و در گوشه ای از کتابخانه بی‌نظیرش سال هاست مشغول تحقیق و تحریر است و سالهاست که کتابهایش توسط معتبرترین ناشران کشور به چاپ می رسد، هموست که سال ها پیش و در عنفوان جوانی نظریاتش در نقد کتاب مشهور حافظ‌نامه بارها مورد تایید بهاالدین خرمشاهی قرار گرفت و ازاو به عنوان محقق صادق القول یاد کرد.

▪️

در آشفته بازار کتاب های شرح و نقد حافظ هرچه خواسته گفته و کرده اند از ادعای دانش حافظ از گردش زمین و نجوم جدید تا آگاهی او از نظریه جذب فوتونهای نوری!!! آنچه کار نیکو نیز انجام شده از جنس فهارس کتاب شناسی ها و فرهنگ ها و واژه نامه ها از معمولی تا بسامدی است که کاش این ها نیز زودتر انجام می‌شد تا به کار محققان و پژوهشگران می‌آمد.

اما کار راستگو از لونی دیگر است، در جلد 1 این کتاب نفیس، عمده کار براساس بیان و بلاغت اشعار حافظ است کتاب شامل 3 گفتار است. گفتار اول درباره زبان حافظ، زبان بلاغی و هنری او و در پی بازنمایی برخی از شیوه ها، شگرد ها و ترفند های هنری اوست. گفتار دوم گزارشی درباره دیرپسندی، کم گویی و گزیده گویی، بازنگری و بازنگاری های هماره حافظ در شعر خویش با بررسی نسخ مختلف است.

گفتار سوم که به نوعی پیوست گفتار دوم است بازنمایی است از این پنداشت که ترکیب تلخ وش حافظ نگارشی کهن از تلخ و خوش بوده است....

جلد دوم آشنایان بیگانه

جلد دوم این کتاب، پژوهشی واژه شناختی، معنی شناختی و ریشه شناختی درباره شماری از واژگان دیوان حافظ مانند پارسی، بخشش، حزین و... است که در زبان و زمان او کاربردی داشته جز آنچه امروز در زبان و زمان کاربرد دارد و در این دفتر برای نخستین بار بررسی شده اند که علاوه بر خوانندگان عادی به کار شارحان و استادان حافظ پژوهشی نیز می‌آید. به نظر نگارنده این جلد از کتاب یکی از مهم ترین پژوهش های سال های اخیر درباره حافظ است و با توجه به غور چندین ساله آقای راستگو در شعر حافظ و آن گونه که در دیوان حافظ مصحح ایشان نیز آمده است با توجه به زمانه و زمینه حافظ و بانگاه به زیبایی شناختی هنری مردمان قرن هشتم و زمان و زبان آن دوران نگاشته شده که با توجه به دانش فقهی و عرفانی وادبی استادمان لطیفه هایی نهانی در جای جای کتاب قابل مشاهده است.

کتاب در پی آن آشنا در واپسین روزهای زمستان 1395 به شکلی چشم نواز از سوی نشر نی منتشر شده است.