کتابخانه گویا، سرزمینی حاصلخیز

کتابخانه گویا، سرزمینی حاصلخیز

دکتر نرگس نیکخواه قمصری از کتابخانه گویای دیجیتال و کتابخانه «ترنم» جامعه نابینایان و کم بینایان کاشان می گوید.

خبرنگار: محبوبه قدیریان

از نعمت دو چشم محرومند؛ اما دل هایشان به نور امید و ایمان روشن است و هر جا که نشانی از نور باشد ردپای آنها را نیز می توان یافت. «من یا چشم هایم؟» سوالی است که مدت هاست جانشان را به خود مشغول کرده است و در پاسخ به این سوال برای تعالی «من»، برای رسیدن و کمال و وسیع تر شدن، همدلانه و هوشمندانه به راه حل های مختلف رسیده اند و کتاب یکی از آنهاست. یار مهربانی که این انسان های آسمانی با آن دنیای زمینی را می بینند،‌ حرکت رو به جلوی یک رود را تجسم می کنند و از آن درس پویایی و تلاش می آموزند، پرواز بلند پرنده ها را تجسم می کنند و از آن درس رهایی می آموزند، در سرزمین عجایب قصه ها شیشه عمر دیو ناامیدی را به زمین می زنند و قهرمان قصه زندگی خویش را از چنگال غم و اندوه و اسارت آزاد می کنند.
کتابخانه گویای ترنم  یکی از کتابخانه های صوتی فعال و غنی کشور است که  به همت جامعه نابینایان و کم بینایان کاشان  خصوصا دکتر نرگس نیکخواه قمصری، مدیر این جامعه در سال 86 تاسیس شده  است و کتابهای صوتی را در اختیار اعضای این جامعه و عموم مردم قرار می دهد. کتاب «من یا چشم هایم؟» اثر همین بانوی پرامید و توانمند یکی از آخرین کتابهای همین مجموعه است.  کتابخانه گویای دیجیتال جامعه نابینایان کاشان  نیز به همت همین جامعه  و حمایت شرکت سامسونگ برای کودکان و نوجوانان تا سن 19 سال این جامعه در سال 91  تشکیل شده و هر هفته در دو یا سه نوبت این عزیزان را به دنیای کتاب و کتابخوانی مهمان می کند. به سراغ دکتر نیکخواه قمصری رفته ایم و درباره این کتابخانه ها سوالاتی پرسیده ایم که شما را به خواندن آن دعوت می کنیم:

  • اهداف تشکیل کتابخانه گویای دیجیتال جامعه نابینایان چه بوده است و فواید آن برای افراد نابینا و کم بینا چیست؟

هدف از کتابخانه گویای دیجیتال جامعه نابینایان این است که اعضای آن گوش دادن و کتاب شنیدن را یاد بگیرند. این شنیدن نیاز به تمرکز قوی دارد. این کتابخانه با فراهم کردن فرصت برای گوش دادن این توان بچه ها را تقویت می کند. کودکان و نوجوانان ما داستان های زیبایی را گوش می دهند، درباره آن بحث و گفتگو می کنند و قدرت استدلال و نقد و دفاع کردن از عقیده و متقاعد شدن و شرکت در بحث گروهی و قدرت تجسم را در خود تقویت می کنند. برخی از داستان ها را به صورت نمایشی بازی می کنند و فکر می کنند که چطور می توانند نقش ها را به عهده بگیرند و ایفا کنند. کلماتی که نمی دانند را می پرسند و مربی ما نیز توضیحات لازم و نکات اخلاقی وکاربردی زندگی روزمره را برای آنها توضیح می دهد...

  • آیا در شهرهای دیگر ایران هم کتابخانه های گویای دیجیتال داریم؟

بله. حدود 13 کتابخانه گویای دیجیتال به همت سازمان های مردم نهاد فعال در زمینه نابینایان، انجمن نابینایان ایران و شرکت سامسونگ تاکنون راه اندازی شده است. این شرکت در این کتابخانه‌ها کلیه وسایلی را که یک کتابخانه گویا نیاز دارد مثل تلویزیون، برجسته‎نگار، درشت‎نما و .... تهیه کرده است و کتاب های این کتابخانه ها شامل کتاب های صوتی و بریل هستند.

  • کتاب خانه گویای ترنم از چه زمانی تاسیس شده، کتاب ها چگونه تهیه می شوند و چه کسانی از آنها استفاده می کنند؟

کتابخانه گویای ترنم در آذرماه ۱۳۸۶ مصادف با میلاد امام رضا (ع) و با ۴۰۰ عنوان کتاب آغاز به کار کرد. ما در جامعه نابینایان استودیوی ضبط داریم و با استفاده از گویندگان حرفه ای شهر نسبت به ضبط کتاب ها اقدام می کنیم. در طی این مدت ما ضمن افزایش تعداد عناوین و کتب موجود، نسبت به ترویج فرهنگ کتابخوانی به شیوه شنیداری چه در میان نابینایان و چه برای عموم مردم اقدام کردیم. چون کتاب های گویا فقط برای افراد نابینا نیست و ما باید کتاب های گویا را در سطح شهر به فرهنگ تبدیل کنیم. در سوئد که بودم برای تمام کتاب های مربوط به افراد بینا کتاب گویا هم وجود داشت. پرسیدم مگر این شهر چقدر نابینا دارد که این همه کتاب گویا دارد؟ مسئول کتابخانه آن شهر می گفت کتب گویا فقط برای نابینایان نیست و کسانی که در تردد هستند و هر روز از آن شهر به استکهلم می روند و یک ساعت و نیم در مترو یا در گیشه بلیت فروشی هستند و کار یکنواختی دارند همزمان کتاب گوش می دهند و لذت می برند.

اکثر مردم ایران کتب گویا را نمی شناسند و  ما سعی کردیم با برگزاری مسابقات کتابخوانی این فرهنگ را بین عموم مردم جا بیندازیم. وقتی یک خانم خانه دار سبزی پاک می کند یا گردگیری می کند یا بافتنی می بافد می تواند از این فرصت استفاده کند و کتاب های گویا گوش بدهد. کتاب‌های گویا را در هر زمان و مکان می توان استفاده کرد، خصوصا در زمان های انتظار، هنگام رانندگی، هنگام کار در منزل و در هر شرایطی که امکان دسترسی به منابع اطلاعاتی چاپی نیست.

  • داوطلبان به همکاری با کتابخانه گویای ترنم و کتابخانه گویای دیجیتال چگونه می توانند با جامعه نابینایان کاشان همکاری کنند؟

در جامعه نابینایان برخی ایده پردازی می کنند و برخی هم در اجرای آن ایده ها کمک می کنند. کسانی که صدای خوبی دارند و درست کتاب می خوانند در ضبط کتاب ها می توانند همکاری کنند، برخی در ویرایش کتاب های خوانده شده و برخی در همراهی کردن با بچه هایی که به جامعه نابینایان می آیند می توانند همکاری کنند. مثلا خانمی بود که در رساندن بچه ها به کتابخانه با سرویس همراهی می کرد. برخی هم ماهیانه مبلغی را برای هزینه در این زمینه اختصاص می دهند.