حسین تهرانی

حسین تهرانی

حسین تهرانی، مترجم آثاری چون «مردی به نام اوه»، «بی سوادی که حساب و کتاب سرش می شد»و... در سال 1341 به دنیا آمد.

حسین تهرانی، مترجم ایرانی، در سال 1341 در تهران و خانواده‌ای پرجمعیت به دنیا آمد. خواندن کتاب‌های داستانیِ ترجمه شده و گاهی سَرَک کشیدن به کتاب‌های انگلیسی او را به سمت فراگیریِ زبانِ خارجی برد. حسین تهرانی نوجوان بود که به آموزش زبان انگلیسی علاقه نشان داد و کم و بیش آن را پی گرفت. تهرانی دوره‌ی متوسطه را در رشته ریاضی تحصیل کرد و برای تحصیل به دانشگاه تهران رفت. تهرانی پس از فارغ‌التحصیلی، مدتی به عنوان حسابدار به استخدام وزارت اقتصاد و دارایی درمی‌آید.  حدود یک سال بعد، در سال 1364، حسین تهرانی برای تحصیل در رشته‌ی مکانیک –گرایش مخابرات- به آلمان مهاجرت می‌کند. و هجده سال از زندگی‌اش را در این کشور سپری می‌کند. زندگی طولانی مدت در آلمان به او این امکان را می‌دهد تا او شناخت عمیقی نسبت به زبان، فرهنگ و جامعه‌ی آلمان، به دست بیاورد.

حسین تهرانی پس از سال‌ها، در سال 1381 همراه با خانواده، به ایران بازمی‌گردد و برای زندگی، شهر مشهد را برای زندگی انتخاب می‌کند. تهرانی پس از بازگشت، چند سالی در زمینه‌ی رشته‌ی تحصیلی‌اش کار می‌کند. تا اینکه در سال 1385 به طور اتفاقی زندگیِ کاریِ او به سمت دیگری می‌رود. حسین تهرانی در سفر به تهران و سر زدن به کتابفروشی‌ها، نظرش به چند عنوان کتابِ آلمانی جلب می‌شود. با خواندن این کتاب‌ها، به ترجمه‌ی این کتاب‌ها از زبان المانی به زبان فارسی، ترغیب می‌شود. یکی از این کتاب‌ها، «دام گستر» نوشته‌ی اووه تیم بود. پس از پیگیری درباره‌ی کارهای اووه تیم و این‌که هنوز ترجمه‌ای از آثار اووه تیم در ایران وجود ندارد، به ترجمه‌ی این کتاب همت می‌کند. به این ترتیب، حسین تهرانی با برگرداندنِ این رمان به فارسی، وارد عرصه‌ی ترجمه و نشر می‌شود.

حسین تهرانی در طی سالیانِ بعدی، ده اثر دیگرِ اووه تیم را ترجمه می‌کند، با اینکه فقط نصف این تعداد تا به حال چاپ و منتشر شده است. از جمله‌ی این کتاب‌ها می‌توان به «قرمز»، «مورنگا»، «نه فردا، نه دیروز» اشاره کرد. حسین تهرانی علت انتخبِ این آثار را، مضامین انسانی و اجتماعی آنها، زبان طنزِ نویسنده و نیز زندگیِ جالبِ اووه تیم عنوان کرده است.

حسین تهرانی در کنار ترجمه‌ی اثار اووه تیم، به ترجمه‌ی کتاب‌های دیگر نویسندگان آلمانی و نیز سوئدی دست زده است. از میان این نویسندگان، اسمِ فردریک بکمن به ‌گوش‌ آشناتر است. بکمن نویسنده و بلاگ‌نویس آلمانی است که کتاب «مردی به نام اوه» را نوشته؛ کتابی که تا کنون به بیش از بیست زبان ترجمه شده است. و حسین تهرانی نیز یکی از مترجمانی‌ست که امکانِ خوانشِ این رمان را به خوانندگان فارسی‌زبان داده است. تهرانی همچنین کتاب‌های دیگر بکمن، چون: «مادربزرگ سلام رساند و گفت متاسفم»، «بریت- ماری اینجا بود»، «تمام چیزهایی که پسر کوچک من درباره دنیا باید بداند» را از آلمانی به فارسی ترجمه کرده است.

در واقع، حسین تهرانی نقش مهم و تاثیرگذاری در آشنایی جامعه‌ی ادبی ایران با ادبیات آلمان و سوئد داشته است. تهرانی آثار متعددی از نویسندگانِ این کشورها را ترجمه کرده است؛ «قرمز»، «مورنگا»، «دام‌گستر» از اووه تیم، «تو نباید بکشی» نوشته یورگن تودنهوفر، «بی‌سوادی که حساب و کتاب سرش می‌شد» از یوناس یوناسون، «لیلا» به قلم فریدون زعیم‌اوغلو (نویسنده ترکیه‌ای‌تبار که به زبان آلمانی می‌نویسد)، «مردی به نام اوه» و «مادربزرگ سلام می‌رساند و می‌گوید متاسف است» نوشته فردریک بکمن، «آدام و اولین» به قلم اینگو شولتسه، «پایان تنهایی» نوشته بندیکت ولس، «28 روز تمام» از داوید زافیر، «چشم شب» از تیتوس مولر، و ... .

تهرانی اغلب کار نویسندگانی را برای ترجمه انتخاب می‌کند که آثارشان از دید منتقدان آلمانی قابل قبول بوده و چندین جایزه‌ی ادبی برده باشند. ممکن است که این آثار در جامعه‌ی ادبی آلمان چهره‌های کاملاً موجهی داشته باشند و در ایران کاملاً ناشناخته باشند. اما تاکنون استقبال خوبی از کارهای نویسندگانی چون بکمن و اووه تیم شده است. شاید دلیل آن زبان طنز، دیدگاه انسانی و روانشناختیِ این آثار باشد. همچنان‌که داستان‌های شگفتی‌آور و شخصیت‌های متفاوت و عجیب اما قابلِ درکِ این رمان‌ها در جذب و کششِ مخاطب بی‌تاثیر نبوده است.

حسین تهرانی که کارِ ترجمه را با نشر چشمه آغاز کرد، هم اکنون با نشرهای مختلفی چون ققنوس، ثالث، کوله پشتی و مرکز همکاری دارد و در طی سیزده سالی که به این حرفه مشغول است بیش از پانزده عنوان کتاب ترجمه و منتشر کرده است. اگرچه تعدادی از کارهای ترجمه‌ شده‌ی او همچنان منتظر کسبِ مجوز برای انتشار هستند؛ اما او به کار خود مشغول است و روی چندین کتاب کار می‌کند.

 

  • آثار

قرمز- اووه تیم- مولف

مورنگا- اووه تیم- نشر نی نگار

دام گستر- اووه تیم- نشر چشمه

کشف سوسیس کاری- اووه تیم- نشر چشمه

نه فردا، نه امروز- اووه تیم- نشر ققنوس

مردی به نام اوه- فردریک بکمن- نشر چشمه

مادر بزرگ سلام میرساند و می‌گوید که متاسف است- فردریک بکمن- نشر کوله پشتی

تمام چیزهایی که پسر کوچولوی من باید درباره دنیا بداند- فردریک بکمن- نشر کوله پشتی

مرد صد ساله‌ای که از پنجره بیرون پرید و ناپدید شد- یوناس یوناسون- نشر مرندیز

بریت – ماری اینجا بود- فردریک بکمن- نشر کوله پشتی

بیسوادی که حساب و کتاب سرش می‌شد- یوناس یوناسون- نشر چشمه

تو نباید بکشی- یوگن تودنهفر- نشر کوله پشتی

لیلا- فریدون زیغم اوغلو- نشر مرکز

آدام و اولین- اینگو شولتسه- نشر کوله پشتی

مارتا کیست- ماریانا گاپوننکو- نشر ققنوس

پایان تنهایی- بندیکت ولس- نشر ققنوس

چشم شب- تیتوس مولر- نشر ثالث

بیست و هشت روز تمام- دیوید زافیر- نشر کوله پشتی

 

به کوشش عاطفه صابونی