آبتین گلکار

آبتین گلکار

آبتین گلکار، مترجم، پژوهشگر و استاد دانشگاه، متولد تهران در 1356 است که ترجمه‌های وی، سبب آشنایی بیشتر ایرانیان با ادبیات روس شد.

آبتین گلکار، مترجم، پژوهشگر و استاد دانشگاه، متولد تهران در 1356 است. پدرش وکیل بود و به کتاب و کتابخوانی علاقه‌ی بسیاری داشت و فرزندانش را نیز به این کار تشویق می‌کرد. به طوری که آبتین الفبا را پیش از ورود به مدرسه آموخت و به زودی شروع به خواندن کتاب کرد. با بزرگ‌تر شدن به خواندن کتاب‌های کلاسیکی خارجی روی آورد و در این میان رمانِ «جنایت و مکافات» تاثیر ژرفی بر او گذاشت و به خواندن ادبیات روس تمایل پیدا کرد. آبتین گلکار در رشته‌ی ریاضی مقطع دبیرستان را به پایان برد و سپس در کنکور شرکت کرد.

گلکار در دو رشته‌ی مهندسی صنایعِ دانشگاه آزاد و زبان و ادبیات روسیِ دانشگاه تهران پذیرفته شد و نهایتاً دومی را انتخاب کرد؛ شاید از آنجا که علاقه‌ی گلکار به زبان روسی ریشه در کودکی‌اش داشت. خانواده‌ی مادربزرگ مادری‌اش از اقوام گرجیِ ساکن گرجستان بودند که در دوران پس از جنگ جهانی دوم به کشور آذربایجان و سپس به آذربایجانِ ایران مهاجرت کردند. مادربزرگ اغلب به زبان ترکی صحبت می‌کرد. با این حال، آبتینِ کوچک گاهی صحبت‌های روسی مادربزرگ را شنیده بود ولی متوجه نمی‌شد، پس این زبان برایش مثل یک راز شده بود و به فهم و آموختنِ آن سوق پیدا کرد. و از طرفی دیگر به ادبیات روسی هم هر روز بیشتر شده بود. به این ترتیب آبتین گلکار در سال 1374 در رشته‌ی زبان و ادبیات روسی به تحصیل مشغول شد.

آبتین گلکار در طی تحصیل در دانشگاه تهران، جدا از واحدهای درسی، به طور جدی به خواندن ادبیات روسی همت کرد و به تدریج در زمینه‌ی ترجمه به آزمون و خطا و کسب تجربه پرداخت. گلکار در اواخر مقطع لیسانس بود که نخستین کتابِ ترجمه‌ای‌اش را چاپ کرد. کتابی کوچک با عنوان «بیست و شش روز از زندگی داستایوفسکی» که تمام کارهای حروف‌چینی، صفحه‌آرایی، پیگیری چاپ و حتی توزیعِ کتاب را خودش انجام داد؛ اما چندان توفیقی نداشت. آبتین گلکار در همین دوران نیز به سبب آشنایی با رضا رضایی، مترجم و شطرنج‌باز ماهر، با ماهنامه‌ شطرنج ایران همکاری می‌کرد. این همکاری در سالیان بعد نیز ادامه داشت و بخشی از هزینه‌های زندگی و تحصیلاتش را تامین می‌کرد.

گلکار پس از شش سال، در سال هشتاد از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد و بلافاصله برای تحصیل در مقطع فوق لیسانس اقدام کرد. از آنجا که رشته‌ی زبان و ادبیات روسی در ایران مقطعِ فوق لیسانس نداشت، گلکار تصمیم به تحصیل در خارج از کشور گرفت و به زودی عازمِ اوکراین شد. او در اوکراین، در دانشگاه ملی تاراس شفچنکو کی‌یف مشغول به تحصیل شد. بنا به نظرِ اساتیدِ آن دانشگاه، نخستین سال برای آموختن دروس پیش‌نیاز و مطالعاتِ ضروریِ اولیه در نظر گرفته شد. آبتین گلکار به راهنمایی استادش در این یک سال، به مطالعه و بررسی تاریخ ادبیات روسی و خواندن آثار ادبیِ روس، مکلف شد. در واقع این یک سال در دیدگاه او به ادبیات و فرهنگ روس و نیز آینده‌ی شغلی‌اش به عنوان مترجم و مدرس تاثیر به سزایی گذاشت. پس از طی شدنِ این دوره، گلکار به تحصیل معمول در دانشگاه مشغول شد و یک سال بعد از پایان‌نامه‌اش با عنوان «مضمون‌های شرقی در مجموعه‌ی "درون‌مایه‌های ایرانیِ" سرگی یسنین» دفاع کرد و از این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد. آبتین گلکار در سال 1382 به ایران بازگشت. یک سالی در ایران ماند و در این مدت در همکاری با موسسات مختلف به ترجمه پرداخت. یکی از این موسسات در حوزه‌ی معماری فعالیت داشت و گلکار به سبب این همکاری به ترجمه‌ی چندین کتاب در حیطه‌ی معماری دست زد. و همزمان نیز در مقطع دکتری به صورت غیرحضوری در دانشگاه ملی تاراس شفچنکو ثبت‌نام کرد. تا این‌که توانست سرمایه‌ی کافی برای تحصیل و زندگی در اوکراین را جمع‌آوری کند و دوباره به اوکراین سفر کرد و دوره‌ی دکترا را به صورت حضوری و روزانه ادامه داد. این‌بار چهار سال در اوکراین ماند و تلاش کرد تا از امکانات و منابعی که در دسترسش بود نهایت بهره را ببرد.

یکی از علاقه‌های کلگار در حوزه‌ی ادبیات، نمایشنامه بود و برای موضوع رساله‌ی دکترایش نیز به سراغ این گونه‌ی ادبی رفت. موضوع درباره‌ی نمایشنامه‌های روسی‌ای بود که ساختارشان از مباحثه‌ی دو یا چند نفر، شکل گرفته است. انتخاب این موضوع سبب اشرافِ گلکار بر ادبیاتِ نمایشیِ روسی شد و به او این امکان را داد تا بعدها از میان تاریخ ادبیات نمایشی روسی، نمایشنامه‌های درخوری را، انتخاب و به زبان فارسی ترجمه کند.

گلکار در سال 1387 به ایران بازگشت. پس از بازگشت به همکاری با موسسه معماری بازگشت و نیز برای تدریس در دانشگاه اقدام کرد، که به زودی دانشگاه تربیت مدرس از او برای تدریس، دعوت به عمل آورد و تا امروز عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات روسیِ این دانشگاه است. البته او تجربه‌ی تدریس در دانشگاه‌ تهران و دانشگاه آزاد اسلامی را نیز دارد.

گلکار در طی این سال‌ها، علاوه بر تدریس و راهنماییِ دانشجویان در نگارش پایان نامه، به پژوهش و نگارش مقالات علمی و ژورنالی نیز دست زده است. مقالات او در نشریات مختلفی چون مجله‌ی بخارا، ماهنامه‌ی نمایش، اندیشه‌ی پویا، سمرقند و ... منتشر شده است. اما شاید دغدغه‌ی اصلی و علاقه‌ی همیشگی او ترجمه باشد؛ ترجمه‌ی رمان، داستان کوتاه، نظریه‌ی ادبی و نمایشنامه‌هایی از نویسندگان روسی و اوکراینی. گلکار تا به حال حدود چهل کتاب به زبان فارسی ترجمه کرده است، که از آن میان می‌توان به «قلب سگی» و «نفوس مرده» میخائیل بولگاکف، «بازرس» نیکلای گوگول، «مرده متحرک» و «اعتراف» لی‌یف تولستوی، «اتاق شماره شش» آنتوان چخوف، «استالین» ادوارد رادزینسکی، «آشیانه اشراف» ایوان تورگنیف، «زنبورهای خاکستری» کورکوف، اشاره کرد.

دقت، زبان ساده و ملموس و روان در ترجمه، مهارت و نکته‌بینی از جمله امتیازات ترجمه‌های آبتین گلکار است. گلکار تا به حال چندین جایزه و عنوان افتخار دریافت کرده ست. جایزه‌ی کتاب سال و نیز جایزه‌ی ابوالحسن نجفی برای کتاب «آشیانه اشراف» که در سال 1393 منتشر شد، از جمله جوایزی است که به پاس خدمات و مهارت‌های این مترجم به او تعلق گرفته است.

آبتین گلکار هم‌اکنون به عنوان هیئت علمی در دانشگاه تربیت مدرس مشغول به تدریس است و در سال 98 نیز کتاب «جبار» را به فارسی ترجمه و روانه‌ی بازار نشر کرده است.

  • آثار

قلب سگی، میخائیل بولگاکف، ترجمه آبتین گلکار، 1391، نشر ماهی

بازرس، نیکلای گوگول، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

مرده متحرک، لی یف نیکالایویچ تولستوی، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

قصه هایی برای بزرگسالان، ولادیمیر نیکالایویچ واینوویچ، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: گل آقا

شرورترین دختر مدرسه، انید بلایتون، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: چشمه

ماجراهای چیپولینو، جانی روداری، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: چشمه

باریس گادونوف، آلکساندر سرگی یِویچ پوشکین، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

داستانهای کوتاه از نویسندگان اسلاو، آبتین گلکار (گردآورنده)، ناشر: هرمس

اتاق شماره 6، آنتوان پاولوویچ چخوف، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

داستان ملال‌انگیز، آنتوان چخوف، آبتین گلکار (مترجم)، نشر ماهی

مقصر کیست؟، الکساندر هرتسن، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

طالع نحس: گزیده داستان های کوتاه، میخاییل زوشنکو، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: کوچک

زندگی انسان و فرمانروای گرسنگان، لئونید نیکالایویچ آندری یف، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

دادگاه ویژه: کمدی قضایی در سه پرده، ولادیمیر نیکالایویچ واینوویچ، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

نفوس مرده: کمدی در چهار پرده، میخائیل آفاناسیویچ بولگاکوف، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

رودلف م. شیندلر 1877–1953: کندوکاو فضا، جیمز استیل، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هنر معماری قرن

میراث شطرنجیِ آلخین: تاکتیک و ترکیب، آلکساندر آلکساندروویچ کونوف، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: فرزین

اعتراف، لی یف نیکالایویچ تولستوی، آبتین گلکار (مترجم)، خشایار دیهیمی (ویراستار)، ناشر: نشر گمان

مورچه ها تسلیم نمی شوند، اوندژی سکورا، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: چشمه

رودین، ایوان سرگی یویچ تورگنیف، محمدهادی شفیعیها (مترجم)، آبتین گلکار (ویراستار)، ناشر: ماهی

یادداشت های یک پزشک جوان، میخائیل آفاناسیویچ بولگاکوف، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: ماهی

تادائو آندو 1941 - هندسه فضای بشری، ماسائو فورویاما، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هنر معماری قرن

رودلف م.شیندلر: کندوکاو فضا، جیمز استیل، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هنر معماری قرن

گفتگوی ناتمام و مصاحبه در بوئنوس آیرس، واسیلی چیچکوف، گنریخ باراویک، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

آنتونی گائودی 1852–1926: از طبیعت به معماری، ماریاآنتونیا کریپا، الناز رحیمی (مترجم)، آبتین گلکار (ویراستار)، ناشر: هنر معماری قرن

فراز و فرود کاشان به روایت دیگران، مهشید جعفری، حسن عاطفی، آبتین گلکار، ناشر: بنیاد فرهنگ کاشان

جان لاوتنر 1911–1994 محو کردن مرزهای فضا، باربارا آن کمپل لنگ، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هنر معماری قرن

هزار سال معماری جهان: راهنمای مصور، فرانچسکا پرینا، النا دمارتینی، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هنر معماری قرن

میراث شطرنجی آلخین: حمله و دفاع، الکساندرالکساندروویچ کوتوف، آبتین گلکار (مترجم)، خشایار مصطفوی کاشانی (زیرنظر)، ناشر: فرزین

میراث شطرنجی آلخین: زندگینامه - تئوری گشایشها، الکساندرالکساندروویچ کوتوف، آبتین گلکار (مترجم)، خشایار مصطفوی کاشانی (زیرنظر)، ناشر: فرزین

یک ماه در دهکده: کمدی در پنج پرده، ایوان سرگی یویچ تورگنیف، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: هرمس

از یادداشت های یک مرد سالخورده، آنتوان پاولوویچ چخوف، آبتین گلکار (مترجم)، ناشر: ماهی

مکتبهای ادبی در تاریخ ادبیات روسیه، آبتین گلکار، ناشر: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)

طراحی کتابخانه: اصول و مبانی معماری و طراحی داخلی کتابخانه ها از کلاسیک تا مدرن، آبتین گلکار (مترجم)، الناز رحیمی (مترجم)، ناشر: هنر معماری قرن

مبتکرن فیزیک ستاره‌ها، آبراها اج‌ مزلو، آبتین گلکار (مترجم)، نشر مبتکران

زنبورهای خاکستری، آندری کورکوف، آبتین گلکار (مترجم)، نشر افق

حمام‌ها و آدم‌ها، میخاییل زوشنکو، آبتین گلکار (مترجم)، نشر ماهی

تراژدی‌های کوچک، الکساندر پوشکین، ابتین گلکار (مترجم)، نشر هرمس

فامیلی بی لهجه، میولا کولیش، آبتین گلکار (مترجم)، نشر هرمس

رولت قفقازی، ویکتور مرژکو، آبتین گلکار (مترجم)، نشر هرمس

درس خوشنویسی، میخاییل شیشکین، آبتین گلکار (مترجم)، نشر افق

بودای بزرگ! کمکشان کن!، الکسی کازانتسف، آبتین گلکار (مترجم)، نشر بیدگل

رمانی با یک طوطی، آندری ولوس، آبتین گلکار (مترجم)، نشر ماهی

رنگ‌های دکوراتیو، جمعی از نویسندگان، آبتین گلکار (مترجم)، نشر هنر معماری قرن

خرگوش‌ها و مارهای بوآ، فاضل اسکندر، آبتین گلکار (مترجم)، نشر افق

استالین، ادوارد رادزینسکی، آبتین گلکار (مترجم)، نشر ماهی

آشیانه‌ی اشراف، ایوان تورگنیف، آبتین گلکار (مترجم)، نشر ماهی

آقای نویسنده و جنجال بر سر آپارتمان دولتی، ولادیمیر نیکالایویچ واینوویچ، آبتین گلکار (مترجم)، نشر هرمس

شعر فارسی در بخارا در قرن چهارم هجری، یوگنی برتلس، آبتین گلکار (مترجم)، نشر فرهنگستن زبان و ادب فارسی

رفتیم بیرون سیگار بکشیم هفده سال طول کشید، جمعی از نویسندگان، آبتین گلکار (مترجم)، نشر چشمه

عروسی، نیکلای گوگول، آبتین گلکار (مترجم)، نشر هرمس

داستان‌های کوتاه از نویسندگان اسلاو، جمعی از نویسندگان، آبتین گلکار (مترجم)، نشر هرمس

دکابریست‌ها، لئانید زورین، آبتین گلکار (مترجم)، نشر ماهی

جبار (شکسپیر و سیاست)، استیون گرین بلت، آبتین گلکار (مترجم)، نشر همان

مرا به کانگاراکس نبر، اندری کورکف، آبتین گلکار (مترجم)، نشر افق

دوازده صندلی، ایلیا ایلف و پوگنی یتروف، آبتین گلکار (مترجم)، نشر ماهی

چگونه میشا اهل کسب و کار شد، ت پاپوا و دیگران، آبتین گلکار (مترجم)، نشر دنیای اقتصاد

  • به کوشش عاطفه صابونی