پیمان خاکسار

پیمان خاکسار

پیمان خاکسار، تدوین‌‌گر و مترجم آثار پرطرفداری چون: جز از کل، هالیوود و اتحادیه ابلهان و...، سال 1354 در تهران به دنیا آمد.

پیمان خاکسار، مترجم و تدوین‌‌گر، متولد 1354 در تهران است. خاکسار کارِ ترجمه را در نخستین سال‌های دهه‌ی چهارم زندگی‌اش به صورت حرفه‌ای آغاز کرد. اما علاقه به این حوزه، از خیلی پیش‌ترها شروع شده بود. شاید از دوران کودکی، زمانی که پیمان خاکسار دنیای داستان، شعر، سینما و ادبیات را کشف کرد و اوقاتش را با خواندن کتاب و دیدن فیلم می‌گذراند. این علاقه در جوانی او را به سمت دنیای سینما کشاند و او برای تحصیل در دانشگاه، رشته‌ی سینمای دانشگاه هنر را انتخاب کرد. پیمان خاکسار در کنار مطالعات شخصی و دانشگاهی در حوزه‌های سینما و ادبیات، فراگیری زبان انگلیسی را نیز پی گرفت. خاکسار در اواسط دهه‌ی هفتاد، با مدرک لیسانس سینما و در گرایش تدوین از دانشگاه فارغ‌التحصیل شد.

پس از فارغ‌التحصیلی، پیمان خاکسار به کار در حوزه‌ی سینما و تلویزیون پرداخت. تدوین و اجرای جلوه‌های ویژه‌ی بصری، از جمله فعالیت‌های او است. خاکسار در سال‌های نخست، تدوین آثار کوتاه را دست گرفت و بعدها به تدریج به تدوین آثار بلند سینمایی روی آورد. نخستین اثر حرفه‌ای او به عنوان تدوینگر، تدوین فیلم سینمایی «هم‌خانه» به کارگردانیِ مهرداد فرید بود، که در سال 1386 رقم خورد. همکاری پیمان خاکسار با مهرداد فرید، در آثار دیگرِ این کارگردان همچون: «از ما بهترون» (1387) و «زن‌ها شگفت‌انگیزن» (1389) ادامه پیدا کرد. در سال 1391 نرگس آبیار، کارگردانِ موفق ایرانی، تدوینِ اولین فیلم سینمایی خود، «اشیا از آنچه می‌بینید به شما نزدیکتر‌ند»، را به پیمان خاکسار سپرد. همچنین تدوینِ فیلم سینمایی «شیار 143» (1392) از دیگری همکاری‌های خاکسار با این کارگردان بوده است. با این حال، گرایش و علاقه‌ی عمیق و بیشترِ پیمان خاکسار به حوزه‌ی ادبیات و مخصوصاً ترجمه، او را از دنیای سینما جدا می‌کند.

پیمان خاکسار که در طی تحصیل و کارِ تدوین‌گری، دستی در ترجمه و نگاهی پیگیرانه به آثار ادبیات انگلیسی جهان داشته است، در سال 1385 نخستین کارِ ترجمه‌اش را برای چاپ به نشر چشمه می‌سپرد. جریان از آن‌جا شروع می‌شود که خاکسار به سبب علاقه‌ای که به آثار چارلز بوکوفسکی داشته، در طی سال‌ها هر از گاهی شعری از این شاعر و نویسنده را برای خود و برخی دوستان ترجمه و یادداشت می‌کرده است. پس از مدتی دوستان که قریحه‌ی ادبی و مهارت خاکسار را در برگردانِ این اشعار به زبان فارسی می‌بینند، به او پیشنهاد چاپ این اثر را می‌دهند. پس از پیگیری، کتاب «سوختن در آب، غرق شدن در آتش» مجموعه اشعار چارلز بوکوفسکی با ترجمه‌ی پیمان خاکسار توسط نشر چشمه منتشر می‌شود.

خاکسار در دومین تجربه‌ی خود در حوزه‌ی ترجمه، به سراغ رمان «عامه‌پسند» از همین نویسنده می‌رود. ترجمه‌ای که پس از چاپ و انتشار، توجه خیل عظیمی از خوانندگان و منتقدان را به خود جلب کرد. موفقیت چشمگیرِ رمان «عامه‌پسند»، پیمان خاکسار را به ادامه‌ی این مسیر امیدوار و دل‌گرم می‌کند و به تدریج از فعالیت‌هایش در حوزه‌ی سینما می‌کاهد. خاکسار در طی سال‌های بعد، «هالیوود» (1389) اثر بوکوفسکی، «باشگاه مشت‌زنی» (1390) نوشته‌ی چاک پالانیک، «بالاخره یه روزی قشنگ حرف می‌زنم» (1391) نوشته‌ی دیوید سداریس و چند رمان دیگر را ترجمه و منتشر می‌کند.

انتشار ترجمه‌ی فارسی «اتحادیه‌ی ابلهان» نوشته‌ی جان کندی تول در سال 1391، اوج مهارت، توانایی و دقتِ خاکسار را به عنوان مترجم نشان می‌دهد. و بنا به نظرسنجیِ ماهنامه‌ی تجربه از منتقدان و نویسندگانِ ایرانی، این ترجمه عنوانِ بهترین ترجمه‌ی سال 1391 را به دست می‌آورد.

پیمان خاکسار در همین سال‌ها، تصمیم می‌گیرد تا کارِ تدوین را به طور کامل کنار بگذارد و تمام تمرکز و وقتش را صرفِ ترجمه‌ی آثار ادبی انگلیسی بکند. اراده و تلاشی که طی سالیانِ بعد، در ترجمه‌‌ی آثاری چون «جزء از کلِ» و «ریگ روان» استیو تولتز، «شاگرد قصاب» پاتریک مک‌کیب و «مجوس» جان فاولز، بروز پیدا می‌کند و تحسین مخاطبان فارسی‌زبان و مترجمان و منتقدان را برمی‌انگیزاند. در واقع، خاکسار با ترجمه‌ی کتاب «جزء از کل» در سال 1394، استیو تولتز را به مخاطب فارسی‌زبان معرفی کرد. انتشار این کتاب، نه تنها بر بازار نشر و ترجمه تاثیر گذار بوده – به طوری که در طی چهار سال بیش از پنجاه بار تجدید چاپ شده است-، بلکه به گمان برخی از نویسندگان و صاحب‌نظران در سالیان بعد می‌توان تاثیر آن را در آثار تالیفیِ نویسندگان ایرانی دید.

تسلط پیمان خاکسار بر زبان انگلیسی و اعتقاد او به ترجمه از زبانِ اصلی، سبب شده تا در طی سیزده سالی که در این حرفه مشغول به کار است، تنها و تنها به ترجمه‌ی آثار انگلیسی دست بزند و به سراغ ترجمه از زبان‌های واسطه نرود. در این راه، خاکسار اغلب به سراغ آثار و نویسندگانی رفته است که اگرچه آثاری مهم و تاثیرگذارند، اما در ایران ناشناخته یا کمتر شناخته شده هستند و جامعه‌ی ادبی ایران از آنها غافل مانده است. نقش خاکسار به عنوان مترجمی حرفه‌ای، صاحبِ سلیقه و دانشِ ادبی، در معرفیِ نویسندگانی چون چارلز بوکوفسکی، دیوید سداریس، استیو تولتز، جان فاولز غیر قابل انکار است. او در انتخاب آثارِ این نویسندگان برای برگرداندن به زبان فارسی، بیشتر به تاثیرگذاریِ آنها بر خودش به عنوان خواننده و دیدگاه و جهانِ تازه‌ای که به مخاطب ارائه می‌دهند، توجه کرده است. پیمان خاکسار، طنز سیاه و نگاه فلسفیِ طرح شده در این آثار را نیز در گزینشِ آنها برای ترجمه بی‌تاثیر ندانسته است.

رمان‌های «مجوس» و «کلکسیونر» نوشته‌ی جان فاولز تازه‌ترین آثار ترجمه‌ای پیمان خاکسار هستند که در سال 1398 توسط نشر چشمه چاپ و منتشر شده‌اند.

  • آثار

سوختن در آب، غرق شدن در آتش، چارلز بوکفسکی، نشر چشمه، 1387

عامه‌پسند، چارلز بوکوفسکی، نشر جشمه، 1388
هالیوود، چارلز بوکفسکی، نشر چشمه، 1389
یکی مثل همه، فیلیپ راث، نشر جشمه، 1389

بیا با جغدها درباره دیابت تحقیق کنیم، دیوید سداریس، نشر افراز 1389
باشگاه مشت‌زنی، چاک پالانیک، نشر چشمه، 1390
سومین پلیس، فلن اوبراین، نشر چشمه، 1391
بالاخره یه روزی قشنگ حرف می‌زنم، دیوید سداریس، نشر چشمه 1391
مادربزرگت را از اینجا ببر!، دیوید سداریس، نشر چشمه 1391
اتحادیه‌ی ابلهان، جان کندی‌تول، نشر به‌نگار، 1391
برادران سیسترز، پاتریک دوویت، نشر به‌نگار، 1391

اومون را، ویکتور پلوین، نشر زاوش، 1392
شاگرد قصاب، پاتریک مک‌کیب، نشر چشمه، 1393
پسر عیسی، دنیس جانسون، نشر چشمه، 1393
جزء از کُل، استیو تولتز، نشر چشمه، 1394

ریگ روان، استیو تولتز، پیمان خاکسار ، نشر چشمه

ترانه‌ی برف خاموش، هیوبرت سلبی جونیور، نشر چشمه، چاپ سوم 1394

برفک، دان دلیلو، نشر چشمه، 1394

هیاهوی زمان، جولین بارنز، نشر چشمه، 1395

پروژه‌ی خونین او، گرم مک‌ری برنت، نشر چشمه، 1396

مجوس، جان فاولز، نشر چشمه، 1398

کلکسیونر، جن فاولز، نشر چشمه، 1398

  • به کوشش عاطفه صابونی