میثم محمد‌امینی

میثم محمد‌امینی

میثم محمدامینی، مترجم بسیاری از کتب فلسفی، دارای درجه دکترایِ فلسفه‌ علم از موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران است.

میثم محمدامینی، مترجم و استاد دانشگاه، در سال 1361 در شهر تهران به دنیا آمده است. میثم محمدامینی در رشته‌ی فلسفه تحصیل کرده و دارای درجه دکترایِ فلسفه‌ علم از موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران است. محمدامینی هم در فضای دانشگاهی فعال است و به عنوان استادیار پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی، فعالیت دارد و هم در فضای غیرآکادمیکی و عمومیِ فلسفه و مسائل آن فعالیت می‌کند. او تا به حال در جلسات، همایش‌ها و کنفرانس‌های متعددی حضور داشته و درباره‌ی مباحث روزِ فلسفه به گفت‌وگو پرداخته است. یکی از حوزه‌های فعالیت میثم محمدامینی، ترجمه‌ی کتاب و مقالات از زبان انگلیسی به فارسی است. همچنان‌که او در سخنرانی‌هایش به دنبال هرچه نزدیک‌تر کردنِ فلسفه به زندگی و دنیای پیرامونِ انسان است و از مباحث و موضوعاتِ صرفاً تئوریک دوری می‌کند؛ در حوزه‌ی ترجمه‌ کتب فلسفی نیز به دنبال جنبه‌ کاربردی، ملموس و به دور از مغلق‌گوییِ مباحث فلسفی است. و در این میان، به فلسفه‌ی زبان و فلسفه‌ی ذهن توجه بیشتری دارد.

اواخر دهه‌ی هشتاد، میثم محمدامینی کارش را به طور رسمی در مقام مترجم آغاز کرد. البته پیش از آن در ترجمه‌ی مقالات و متون فلسفی و تخصصی نیز دستی داشته است. سال 1391، حسن شیخ‌رضایی و امیراحسان کرباسی‌زاده، دو تن از استادیاران گروه مطالعات علم در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، با همکاریِ میثم محمدامینی و چند تنِ دیگر، کتاب «علم جامعه اخلاق: جستارهایی در ابعاد اجتماعی و اخلاقی علم» را منتشر کردند. این کتاب جلوه‌ای بود از دغدغه‌هایِ اندیشگانیِ محمدامینی که بعدها در ترجمه و مقالاتِ تالیفیِ او، خود را نشان داد. کتاب «علم جامعه اخلاق» مجموعه مقالاتی درباره‌ی ابعاد جامعه‌شناختیِ علم و فناوری و جهان مدرن بود که سعی داشت تا برای عموم خوانندگان فارسی‌زبان و نیز دانشجویان و جامعه‌ی دانشگاهی مفید باشد.

پس از آن، میثم محمدامینی با پایان یافتن دوره‌ی دکترا، وقت بیشتری را صرف ترجمه کرد. از این مترجم در سال 1392، سه کتاب چاپ و منتشر شد؛ کتاب‌های «هزار چهره‌ی علم» اثر لزلی استیونسن و هنری بایرلی و «گفت‌وگو در باب صدق» از میک گوردن و کریس ویلکینسن توسط انتشاراتِ نشر نو و «درآمدی به فلسفه زبان» نوشته‌ی ویلیام جی. لایکن توسط نشر هرمس. دو کتاب نخست، مجموعه گفت‌وگوهایی است برای آشناییِ خواننده با مسائل اخلاقی و فلسفی علم و صدق. جالب آنکه در کتاب «گفت‌وگو در باب صدق» نویسندگان به مصاحبه و بحث با شخصیت‌های مختلفی از فیلسوف و دانشمند تا سیاستمدار، جامعه‌شناس و روزنامه‌نگار، دست زده‌اند و به بررسیِ مفهوم صدق و حقیقت‌گرایی در دنیای امروز که مملو از گرایشات و تفکرات متفاوت و مختلف است، پرداخته‌ شده است. ترجمه‌ی کتاب «درآمدی به فلسفه زبان» به زبان فارسی، نیز ادای دینِ میثم محمدامینی به فلسفه‌ی تحلیلی است؛ کتابی که به سرعت یکی از کتب مرجع در زمینه‌ی فلسفه‌ی زبان شد.

آثار ترجمه‌ی میثم محمدامینی در سال 1394، با استقبال خوبی مواجه می‌شود. انتشار ترجمه‌ی کتاب‌های «فلسفه‌ زندگی؛ تاملاتی در باب حیات، معنا و اخلاق» نوشته‌ی کریستوفر همیلتن و «دوازده نظریه درباره طبیعت بشر» اثرِ لزلی استیونسن، در ایران، از جمله آثارِ موفق حوزه‌ی فلسفه بود که با اقبال خوبی از سوی مخاطبان فارسی‌زبان روبه‌رو شد. این کتب با دیدگاهی کاربردی و نزدیک به زندگیِ امروزیِ انسان‌ها و با زبانی ساده و قابل فهم برای مخاطب عمومی، تالیف شده‌اند. محمدامینی نیز به عنوان مترجمی که تحصیلات دانشگاهی‌اش در رشته‌ی فلسفه بوده، توانسته هم در محتوا و هم در فرم و زبانِ آثار، این بارِ امانت را به درستی به مقصد برساند و اثر قابل فهمی به مخاطیان ایرانی ارائه کند.

میثم محمدامینی در سال‌های اخیر همچنان از مترجمان پر کار و حرفه‌ای در حوزه‌ی فلسفه بوده و هشت کتاب را به زبان فارسی برگردانده است. در این میان، ترجمه‌ی کتاب‌های «فلسفه عشق» نوشته‌ی اروینگ سینگر و «زندگی 0/3: انسان بودن در عصر هوش مصنوعی» اثر مکس تگمارک، برای مخاطب ایرانی، به گوش ‌آشناتر است؛ شاید به سبب موضوعاتی که به آنها پرداخته شده است. کتاب «فلسفه عشق» که با رویکردی تاریخی به مقوله‌ عشق و انواع آن پرداخته، در مدت دو سال به چاپ سوم رسیده است. محمدامینی با ترجمه «زندگی 0/3: انسان بودن در عصر هوش مصنوعی» تلاش کرده تا فارسی‌زبانان از جدیدترین موضوعات و مباحث فلسفی-علمی آگاه شوند، مباحثی که انسان در عصر هوش مصنوعی و در آینده، با آن مواجه خواهد شد و زندگی او را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

تا به حال، میثم محمدامینی با آثاری که در حوزه‌ی فلسفه ترجمه کرده است، نشان داده که نگاهِ او به فلسفه نگاهی کاربردی و واقع‌گرایانه است؛ نگاهی که از یک سو با فلسفه و اخلاق عجین شده و از سویی دیگر مسائلِ روزِ زندگیِ بشر در قرنِ بیست و یکم را بررسی و تحلیل می‌کند. فعالیت‌های محمدامینی در زمینه‌های ترجمه و تدریس، تلاش‌های ارزشمندی‌ در جهت آگاهی بیشتر خوانندگان فارسی‌زبان است.

  • آثار

علم جامعه اخلاق, مجموعه نویسندگان، مینوی خرد, تهران, 1391

گفت‌وگو در باب صدق, میک گوردن و کریس ویلکینسن، فرهنگ نشر نو, تهران, 1392

درآمدی به فلسفه زبان, ویلیام جی. لایکن، هرمس, تهران, 1392

هزار چهره علم, لزلی استیونسن و هنری بایرلی، فرهنگ نشر نو, تهران, 1392

فلسفه زندگی،تاملاتی در باب حیات، معنا و اخلاق, کریستوفر همیلتن فرهنگ نشر نو, تهران, 1394

علم و شعر, مری میجلی، فرهنگ نشر نو, تهران, 1394

آرمانشهر دلفین رایانه: مسائلی در باب زیرساخت فلسفی, مری میجلی، فرهنگ نشر نو, تهران, 1394

دوازده نظریه درباره طبیعت بشر, لزلی استیونسن و دیگران، نشرنو, تهران, 1394

فیلسوف آمریکایی, جووانا برادوری، فرهنگ نشر نو, تهران, 1395

ساخت واقعیت اجتماعی, جان سرل، نشر نو, تهران, 1395

بفرمایید فلسفه! (1), دیوید ادموندز و نایجل واربرتن، کرگدن, 1395

فقط استدلال مهم ترین صد استدلال فلسفه غرب, مایکل بروس و استیون باربن، فرهنگ نشر نو, تهران, 1396

فلسفه ادبیات, پیتر لامارک، فرهنگ نشر نو, تهران, 1396

فلسفه عشق, اروینگ سینگر، نشر نو, تهران, 1397

زندگی 3.0 انسان بودن در عصر هوش مصنوعی, مکس تگمارک، نشر نو, تهران, 1397

بفرمایید فلسفه (2) تاریخ فلسفه به روایت فیلسوفان معاصر, دیوید ادموندز و نایجل واربرتن، کرگدن, تهران, 1397

  • به کوشش عاطفه صابونی