جامعه‌شناسی خودمانی

جامعه‌شناسی خودمانی عنوان مشهورترین اثر از حسن نراقی است. این کتاب در حقیقت بازتابنده برخی شاخصه‌های نادرست و نابجای رفتاری ایرانیان از قبیل قانون‌گریزی، همه چیز دانی و... است. برخی شاخصه‌هایی که روزانه بارها با آن ها مواجه می‌شویم و بعضا خودمان در کالبد ایفاگران این ویژگی‌ها در اجتماع ظاهر می‌شویم. حسن نراقی که از این مولفه‌های رفتاری با عنوان بیماری یاد می‌کند گام نخست در درمانشان را آگاهی و علم به بیمار بودنمان می‌داند.

18,000 تومان

معرفی جامعه‌شناسی خودمانی :

جامعه‌شناسی خودمانی عنوان مشهورترین اثر از حسن نراقی است. این کتاب در حقیقت بازتابنده برخی شاخصه‌های نادرست و نابجای رفتاری ایرانیان از قبیل قانون‌گریزی، همه چیز دانی و... است. برخی شاخصه‌هایی که روزانه بارها با آن ها مواجه می‌شویم و بعضا خودمان در کالبد ایفاگران این ویژگی‌ها در اجتماع ظاهر می‌شویم. حسن نراقی که از این مولفه‌های رفتاری با عنوان بیماری یاد می‌کند گام نخست در درمانشان را آگاهی و علم به بیمار بودنمان می‌داند. بدیهی است تا زمانی که اشخاص احساس درد نداشته باشند در صدد درمان نیز بر نخواهند آمد. بر همین مبنا با تبیین مشکلات رفتاری و عقب افتادگی‌های شخصیتی که بعضا آن را دارای ریشه‌های تاریخی نیز می‌داند با تکیه بر این مصرع مشهور «از ماست که بر ماست» به بررسی وضعیت فعلی اجتماع ایرانیان پرداخته است. وی در ادامه درمان این نوع بیماری را به عهده بیماران نهاده و رسالت خود را تنها تا مرحله تشخیص دانسته است.

از آنجا که همواره یکی از اصلی‌ترین دلایل پایین بودن میانگین مطالعه در کشور نایاب بودن کتاب‌هایی است که با زبان سهل و روان نگاشته شده باشند نراقی در اثر حاضر با چنان لحن ساده‌ای به طرح مباحث جامعه‌شناسانه عمیق پرداخته که گویی درد دل یک دوست با دوست صمیمی خویش است.

بر خلاف غالب کتاب‌ها که محتوا از صفحات پس از فهرست آغاز می‌شوند این اثر در اقدامی جالب محتوا را از روی جلد آغاز نموده به این صورت که با رسم یک بند رخت و لباس‌های خیسی که روی آن آویزان هستند، تلویحا از مخاطبان خود می‌طلبد برای یک بار هم که شده از پوشیدن لباس‌های خیس و دارای نقص بپرهیزند و اجازه بدهند آفتابِ درمان، آن‌ها را خشک کند. برخی از مهمترین مولفه‌های رفتاری که نراقی در این اثر به پیوند آن‌ها با شخصیت اغلب ایرانیان اشاره داشته است عبارتند از:

بیگانگی با تاریخ: نراقی در این بخش با لحنی انتقادی و کلافه از وضع موجود چنین نگاشته: ملتی که تاریخ نمی‌خواند و نمی‌داند، همه چیز را خودش باید تجربه کند. کمتر کشوری است که مانند ایران در انتقال تجربه‌های تاریخی به نسل‌های بعدی کوتاهی کرده باشد.

حقیقت گریزی و پنهان‌کاری ما: وی معتقد است به همین دلیل در ظاهر با جامعه‌ای بی‌دغدغه و ساکت و آرام رو به رو می‌شویم، ولی وقتی مدتی می‌گذرد، این آتش زیر خاکستر فوران می‌کند. آمار و ارقام مربوط به جرم و جنایت به گونه‌ای است که این واقعیت را نشان می‌دهد.

بی‌برنامگی ما : نراقی در این بخش با آوردن چند نمونه از بی‌برنامگی ایرانیان از جمله برنامه‌ی تکثیر خانواده در اوایل انقلاب، بدون توجه به آینده‌ این بچه‌ها اشاره می‌کند که این ویژگی به حدی در ایرانیان زیاد است که نیازی به اثبات آن نمی‌باشد.

احساسی بودن و شعارزدگی ما: آقای نراقی با یادآوری برخی ایده‌های آرمان‌گرایانه و احساسی بعد از انقلاب همچون تبدیل زندان به موزه و پارک و دانشگاه و نیاز نداشتن به پلیس و دادگستری، معتقد است که این مسائل کار ما را به جایی رساند که در حال حاضر در هر ۵۲ ثانیه یک نفر راهی زندان می‌شود.

ایرانیان و توهم دائمی توطئه، ریاکاری و فرصت طلبی‌ها، ظاهر سازی ما، قهرمان پروری و استبداد زدگی ما، خود محوری و برتری جویی ما، عدم مسئولیت پذیری، توقع و نارضایتی دائمی ما، صداقت ما و همه چیز دانی ما سرفصل‌های دیگری از این اثر را به خود تخصیص داده‌اند.

به طور کلی اثر پیش‌رو به حدی دارای جاذبه و کشش مطالعاتی بالا، توام با بار جامعه‌شناسانه و مطالعاتی مناسب است که مطالعه آن را موکدا به هر آن کس که در پی درمان این قبیل بیماری‌هاست توصیه می‌کنیم.

مشخصات ( جامعه‌شناسی خودمانی )

  • نویسنده
    حسن نراقی
  • ناشر
    نشر اختران
  • موضوع (ها)
    مقاله‌های فارسی - قرن 14Ꜵویژگی‌های ملی ایرانی
  • تعداد صفحه
    154 صفحه
  • قطع
    رقعی
  • نوع جلد
    شومیز
  • سال چاپ
    97
  • نوبت چاپ
    30
  • محل چاپ
    تهران
  • تیراژ
    5000 نسخه
  • شابک
    9789649317038
  • زبان
    فارسی